• 2 NESTKAST, Huiszwaluwtil, Trekvogelweekend, Eikenprocessierupsen, Nestbescherming - VBN - 2020-05

    Jaarverslag NESTKAST Een analyse van de gegevens van bijna 17.000 nestkasten, verdeeld over twintig soorten staat in het  jaarverslag van het NEtwerk voor STudies aan nestKASTbroedersde (NESTKAST). Deze enorme hoeveelheid gegevens, er werden bijvoorbeeld meer dan 105.000 eieren geregistreerd, geven inzicht in veranderingen in het broedsucces bij vogels. Verder wordt er in dit jaarverslag ingegaan op diverse onderwerpen, zoals de (on)zin van het ophangen van nestkasten ter bestrijding van de eikenprocessierups. En er is ruime aandacht voor het ontwerp van nestkasten voor soorten die we niet zoveel in nestkasten meer tegenkomen. Ook wordt ingegaan op een aantal onderzoeken naar de Bosuil. Zo is er een zeer bijzonder tweede legsel beschreven. Interessante kost! Via deze link vinden jullie meer informatie over dit initiatief en is het jaarverslag over 2019 te downloaden. En voor wie mee wil doen aan dit onderzoek, zie hier: https://www.sovon.nl/nestkaart/. Inspirerende voorbeelden: Vogelwacht Delft In de vorige Infomail vroeg ik jullie om ervaringen te delen waar ook andere Vogelwerkgroepen weer iets opsteken. Wij van Vogelbescherming kunnen dat tenslotte – in overleg natuurlijk – weer gebruiken om verder naar buiten te brengen. Check in dat opzicht dit recente artikel op onze website eens: Delft op de bres. Ik heb een paar leuke reacties gekregen op die oproep, waarvoor dank, en waarvan ik er alvast eentje wil delen. In de bijlage lezen jullie over waarom en hoe de Vogelwacht Delft het voor elkaar kregen een huiszwaluwtil te plaatsen. Reacties zijn welkom, en jullie ervaringen met interessante projecten en dergelijke natuurlijk ook! Nationaal Trekvogelweekend 2020 Zoals jullie weten hebben we de Nationale Vogelweek van vorige maand helaas af moeten gelasten. Maar om toch ook dit jaar vogelactiviteiten aan te kunnen bieden gaan we in het najaar het Nationaal Vogeltrekweekend organiseren. Het wordt dus geen Vogelweek, maar een weekend vol activiteiten op 2, 3 en 4 oktober 2020 (het weekend van de Euro Birdwatch dus). Net als met de Vogelweek zullen we weer een beroep doen op jullie vaardigheden als enthousiaste excursieleid(st)er of lezinghoud(st)er. In het weekend in kwestie willen we zoveel mogelijk mensen de vogeltrek laten beleven. Dat kan bijvoorbeeld zijn door het bezoeken van een telpost. Deelnemers kunnen de vogeltrek meemaken en uitleg krijgen over de vogels die worden waargenomen en over vogeltrek in het algemeen. Ook willen we proberen excursies te laten houden in een gebied waar veel trekvogels komen rusten/slapen, foerageren etc.. Hier kunnen bezoekers de vogeltrek (indirect) meemaken en uitleg krijgen over de vogels die worden waargenomen en over vogeltrek in het algemeen. Of een combinatie van deze twee (bijvoorbeeld telpost als start- en eindpunt excursie). Andere activiteiten moeten ook kunnen (lezingen etc.), maar de nadruk moet wel liggen op de vogeltrek. Dus noteer die data a.j.b. alvast, en als jullie al na willen denken hoe je een bijdrage kunt leveren: heel graag! In de volgende Infomail meer informatie over dit evenement. Eikenprocessierupsen Gemeenten doen er alles aan om overlast van de eikenprocessierups te beperken. Om inzicht te krijgen in hoe zij dat doen, heeft Vogelbescherming een enquête gehouden onder Nederlandse gemeenten. Daaruit blijkt dat gemeenten hiervoor eigenlijk liever de biodiversiteit willen stimuleren, waarbij soorten elkaar in evenwicht houden, maar in de praktijk vaak grijpen naar middelen die schadelijk zijn voor de natuur. Zo zegt 61% van de ondervraagde gemeenten het gif Xentari te gebruiken; een gif dat alle rupsen op een boom doodt. Meer hierover in het volgende bericht: Bestrijding-eikenprocessierups-gemeenten-willen-geen-gif-maar-gebruiken-het-wel. Nestbescherming (& fotografie) Ons bereiken regelmatig berichten van vogelaars/Vogelwerkgroepen die zien dat nesten worden verstoord worden door andere vogelaars en met name fotografen. Via what’s app-berichtjes e.d. worden de lokaties van nesten verspreid waardoor al gauw vele mensen komen kijken en fotograferen. Vogelnesten – strikt beschermd! - worden zo een toeristische attractie en dat lijkt ons geen goede ontwikkeling.  De meeste mensen zullen (hopelijk) te goeder trouwe handelen. Maar meer onervaren vogelaars en fotografen weten vaak (nog) niet zo goed hoe zich te gedragen bij een nest. Het is o.a. daarom dat we een tijd terug deze Gedragscode vogels kijken fotograferen’ hebben opgesteld, en dit lijkt ons een goed moment om die nog weer eens te delen. Spreek vooral ook anderen er op aan en geef voorlichting; op de lange termijn waarschijnlijk de beste manier om verstoring te voorkomen. Nou, graag tot volgende maand. Gegroet en blijf gezond! Gert Ottens VBN

  • 0 Havik, Top foto's, Mierenkrekel - Waarnemingen.nl - 2020-05

    Een paar onderwerpen... Genoeg te ontdekken! Vorige maand vloog een havikarend over Nederland en deze maand was het opnieuw raak met arenden. Een steppearend en een dwergarend. Een feestmaal voor vogelaars. Dit was nog maar het vijfde geval van steppearend in ons land en de laatste keer was 18 jaar geleden. Bovendien liet de vogel zich prachtig observeren en hield iedereen keurig afstand van de vogel en elkaar. Mei is net bijna voorbij en toch zijn al 4.500.000 waarnemingen ingevoerd. Een ongekend aantal maar de reden blijft gissen. Ongetwijfeld spelen de Corona maatregelen in combinatie met veel zonneschijn een grote rol. Door al die zonneschijn is het ongekend droog voor de tijd van het jaar. Het neerslagtekort is groter dan in 2018 en 2019 om deze tijd. Vooral het oosten en het zuiden van het land hebben te maken met de droogte. Een droog voorjaar is bijvoorbeeld gunstig voor de grauwe klauwier maar zeer nadelig voor de zeldzame speerwaterjuffer. Het weer heeft duidelijk invloed op onze biodiversiteit.  In de woonwijken vliegen en huppen nu regelmatig jonge vogels. Ook zij hebben last van deze droogte. Water is immers schaars. Je kunt hen helpen door een schaal met water in de tuin te plaatsen. Dat lest de dorst en geeft verkoeling.     Foto's in mei 2020 Hieronder een selectie van foto's die jullie het hoogst hebben gewaardeerd in de afgelopen maand. Daar zitten zoals altijd echte parels tussen. Onder de foto's vind je de soortnaam en de fotograaf. De soortnaam is aanklikbaar voor een ieder die meer informatie zoekt.   Kleine bretelwoudzwever - Hein Nouwens Knollathyrus - Bert Haamberg Roodkopklauwier - Kees Venneker Kwartelkoning - AJ Laansma Grote Dennensnuitkever - Joris Vegter Espenblad - Gerwin van de Maat Eerste vondst mierenkrekel in Nederland Op 4 mei kreeg Wout Winkelhorst de sleutel van zijn nieuwe woning in Cuijk. Toen hij een steen in de tuin omdraaide, zag hij tot zijn verrassing gele krekeltjes tussen de mieren lopen: mierenkrekels! Deze soort was nog niet ingevoerd op Waarneming.nl en het bleek een nieuwe soort voor Nederland. Het is opmerkelijk dat voor zo’n goed onderzochte groep nog regelmatig nieuwe soorten worden gevonden. De vondst In de tuin in Cuijk werden op 4 mei 2020 minimaal vijf mierenkrekels gezien in een nest van de gele weidemier. Dit roept de vraag op hoe dit krekeltje hier terechtgekomen is, hoe lang het hier al voorkomt en óf het in de omgeving op meer plaatsen te vinden is. Het krekeltje is vleugelloos, dus kan zich niet op eigen kracht verplaatsen. Introductie met grond of bouwmateriaal lijkt voor de hand te liggen. Mogelijk is dat ook de gebruikelijke verspreidingswijze in stedelijke gebieden in Noord-Duitsland. Echter, in de tuin in Cuijk is al zes jaar geen materiaal geïntroduceerd. Mogelijk is de soort elders in Cuijk geïntroduceerd en vervolgens in deze tuin terechtgekomen. Alle biodiversiteit in Nederland in kaart Je zou denken dat in Nederland vrijwel alle soorten flora en fauna wel in kaart zijn gebracht. We zijn tenslotte een klein landje met veel vrijwilligers die vooral via Waarneming.nl de biodiversiteit monitoren. Niets is echter minder waar. Tot nu toe zijn vooral de grote, zichtbare, gemakkelijk te monitoren groepen in kaart gebracht zoals vogels, zoogdieren, vlinders en bloeiende planten. Maar daar gaat verandering in komen. Binnenkort start het wereldwijd baanbrekende megaproject ARISE. Professor Koos Biesmeijer van Naturalis Biodiversity Center en coördinator van het project legt uit: "We willen binnen vijf tot tien jaar alles wat leeft – van de grootste dieren tot de allerkleinste schimmels – in kaart brengen in Nederland." Om dit te doen investeren NWO, Naturalis Biodiversity Center, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Twente en het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute meer dan 18 miljoen euro. Waarneming.nl is via Naturalis Biodiversity Center nauw betrokken bij dit project.

  • 0 Jublileumnummer Braakbal staat bol van historie

    Ter gelegenheid van ons 40 jarige bestaan is een bijzondere editie uitgebracht waarin de historische ontwikkeling van de VWG in beeld is gebracht. Dubbeldik en in kleur. Download dit dikke nummer en geniet!

  • 0 Bladgroen - IVN en KNNV - 2020-05

    In deze nieuwsbrief: 05. Programma werkgroepen KNNV 07. Project Oeverplanten Leiden e.o. 08. Themanummer 5000-soortenjaar 2018 08. Heukels-24ste druk, errata 09. Stinsenplanten, we speuren ze op 09. Amfibieën redden in Leiden 10. Climate change 11. Wandelen in de buurt 12. Malva, Anneli ter Mors 13. Een blik op grijze zandbijen 14. Een luizenleven 15. Corona-ontdekking: Gewone wolzwever 15. De verrassende kant van waarnemingen 16. Een rondje vogelfietsen/fietsvogelen 17. Straatmadelieven 17. Tengnagel opgeruimd 18. Witte zwanen, vreemde zwanen? 18. Verslagen excursies Vogelwerkgroep KNNV 22. Australische composietenroest De nieuwsbrieven van bevriende verenigingen staan op onze site.

  • 0 Wat kunnen we leren van de broeders in nestkasten?

    In 2019 ontving NESTKAST gegevens van 16.932 nestkasten ingestuurd door 145 deelnemende nestkastwerkgroepen en/of Sovon controleurs, verdeeld over 278 terreinen. Het aantal gecontroleerde nestkasten is behoorlijk stabiel de laatste jaren, rond de 17.000! In het totaal werden er 15.094 legsels gemeld met 105.348 eieren, een recordaantal. Wat kunnen we van de resultaten leren?

  • 0 Hoe gaat het met de Wilde eend? - VBN - 2020-05

    Euro Birdwatch 2020 Zoals ieder jaar, vindt ook in 2020 weer een Euro Birdwatch plaats; zoals gebruikelijk op de 1e zaterdag van oktober. Tenminste, we gaan er voor nu vanuit dat het door kan gaan, op 3 oktober dus. We nemen aan dat jullie inmiddels wel bekend zijn met het fenomeen Euro Birdwatch. Maar voor de volledigheid nog wat meer informatie: Het doel van dit evenement is om in heel Europa aandacht te schenken aan trekvogels en hun leefgebieden. Hierdoor ontstaat meer draagvlak voor beschermingsactiviteiten in de verschillende landen, doordat vogels en hun bescherming weer eens voor het voetlicht worden gebracht. Ook kan dit evenement ertoe bijdragen dat meer mensen geïnteresseerd raken in vogels, want het is een leuke ‘happening’. Tijdens de Euro Birdwatch gaat het verder/vooral om het gezamenlijk tellen van trekvogels. Maar we willen dit jaar proberen om er ook meer een publieksevenement van te maken rond het thema Vogeltreek, maar daarover binnenkort meer. Deelname staat open voor alle (vogel)werkgroepen en ook de telposten aangesloten bij www.trektellen.nl doen hier aan mee.  Zo ontstaat een net van telposten verspreid over het land (en Europa). Uiteindelijk ontvangen alle deelnemende vogelwerkgroepen en telgroepen een uitgebreid verslag van het evenement. Zie hier (onderaan) voor verslagen van de laatste edities van de Euro Birdwatch. Jaar van de Wilde Eend: update In het Jaar van de Wilde Eend doen Sovon Vogelonderzoek en Vogelbescherming Nederland o.a. onderzoek naar de overleving van kuikens. Iedereen kan meedoen aan het onderzoek door waarnemingen door te geven via kuikenteller.org. En dat wordt volop gedaan! Want de Wilde Eend zit momenteel nog volop in de broedperiode. Niet zo verwonderlijk dus dat het aantal meldingen van eendenkuikens voor het Jaar van de Wilde Eend flink toeneemt. Inmiddels zijn er al meer dan 6.000 waarnemingen doorgegeven. In deze tussenrapportage staat meer actuele informatie. En daarbij een oproep om vooral door te gaan, met name in een paar onder-onderzochte regio’s, en de komende tijd ook op krakeenden met kuikens te letten. gert.ottens@vogelbescherming.nl

  • 0 Munnikenpolder gaat viraal

    De oeverzwaluwenwand in de Munnikenpolder was landelijk nieuws! "Oeverzwaluwwanden staan op veel plekken in Nederland, maar relatief nieuw is de oeverzwaluwhut: een schuurtje met nestkasten als het ware. Vogelwerkgroep Koudekerk/Hazerswoude plaatste er een in een natuurgebied net buiten Leiderdorp en het is een doorslaand succes." Vroege vogels

  • 0 Online bijeenkomsten 2 tot 10 juni 2020 - 2020-05

    Twee soorten online bijeenkomsten Het gaat om twee soorten online bijeenkomsten, een Webinar met een algemene presentatie en gesprekstafels over specifieke onderwerpen. Algemene presentatie dinsdag 2 juni en woensdag 3 juni van 20.00 – 21.00 uur. Dit gaat over welke 14 ideeën voor maatregelen zijn onderzocht, hoe we dat hebben gedaan en wat de uitkomst is. En we vertellen hoe het vervolg eruit ziet en wat de planning is. U kunt tijdens de bijeenkomst vragen stellen. Die beantwoorden we zoveel mogelijk ter plekke. Aan dit webinar kunnen veel mensen meedoen. Na aanmelding, krijgt u informatie over de werkwijze. U hoeft er niets voor te downloaden. Gesprekstafels op dinsdag 9 en woensdag 10 juni, diverse tijdstippen Als u heel specifieke vragen, suggesties of opmerkingen heeft, kunt u aan een ‘gesprekstafel’ in gesprek gaan met de medewerkers van Beter Bereikbaar Gouwe over de nieuwe ideeën voor mogelijke maatregelen. Er zijn gesprekstafels over wegen, vaarwegen en fietsroutes. Voor deze gesprekstafels maken we gebruik van Microsoft Teams. Let wel: geef u snel op, want voor de tafels geldt een beperkt aantal deelnemers. Na aanmelden krijgt u informatie over de werkwijze. Voor bedrijven organiseren we op 8 juni een gesprekstafel. Meer informatie en aanmelding Aanmelden graag voor vrijdag 29 mei. Zie hiervoor de website: www.beterbereikbaargouwe.nl

  • 0 Corona wat nu? - Waarneming.nl - 2020-04

    Buiten is het groen en bijna overal in Nederland is het te droog. Laten we voor de biodiversiteit hopen dat het niet opnieuw een kurkdroge zomer wordt. In de afgelopen maanden ontvingen wij veel waarnemingen (die informatie is beschikbaar op onze Statistieken). Het is nog maar april en we zijn de 3 miljoen waarnemingen al voorbij. We lopen +/- een half miljoen waarnemingen voor ten opzichte van het recordjaar 2019. Het is gissen waar al die extra waarnemingen vandaan komen. Het mooie weer, het Corona virus, ludieke acties, BioBlitzen of een combinatie van allemaal? In april hebben we besloten om zeldzaamheden weer zichtbaar te maken. Met uitzondering van nieuw ingevoerde waarnemingen van (zeer) zeldzame vogelsoorten. Dat betekent ook dat historische data weer zichtbaar is.  Blijf gezond en houd 1,5 meter afstand tot elkaar. Alle vorige nieuwsbrieven vind je via deze link: Oude nieuwsbrieven lezen

  • 0 Vogelweek 2020 - Texel Big Day - Zomertortel - Scholekster - VBN - 2020-04

    COVID-19 & Vogelweek 2020 Jullie weten het mogelijk al, en anders hadden jullie het eigenlijk wel aan kunnen zien komen: Het spijt ons om jullie te melden dat we de Nationale Vogelweek 2020 af moeten gelasten. We onderzoeken momenteel nog wel de mogelijkheden van een ‘doorstart’ in het najaar, maar daarover later meer. Hebben jullie daar ideeën over? We horen het graag op vogelweek@vogelbescherming.nl. En voor volgend jaar gaan we er van uit dat de Nationale Vogelweek plaatsvind van 8 t/m 16 mei 2021, dus noteer die data alvast. Voor nu, hartelijk dank voor de samenwerking en jullie bereidwilligheid om je vrije tijd op te offeren voor dit doel. Graag tot een volgende Vogelweek! Texel Big Day - Home Edition Vast onderdeel van de Nationale Vogelweek, en het officieuze aftrapmoment, is de Texel Big Day. Deze ‘vogelrace’ heeft als doel om fondsen te werven voor een goed vogeldoel. Maar ook dit evenement kan dit jaar helaas niet doorgaan. Maar we hebben ook goed nieuws! Ondanks de corona-crisis is er een alternatief gevonden: Texel Big Day Home Edition. In deze speciale Home Edition houden we ons aan de regels wat betreft social distance en quarantaine. Iedereen mag meedoen, alleen of met z’n tweeën, vanaf het balkon, de tuin of de omgeving in de buurt (je local patch). En net als bij de originele Big Day: lopend of op de fiets. We vragen op deze manier aandacht voor de bescherming van de Zomertortel, het goede doel van dit jaar, en proberen hier samen zoveel mogelijk geld voor op te halen. Als je meedoet kan je op drie manieren winnen: met de meeste vogelsoorten van de dag, de meeste zomertortels van de dag en/of het meest opgehaalde geld. De Texel Big Day in originele vorm duurt, zoals wel bekend, 24 uur. Zo lang actief zijn mag natuurlijk wel, maar is bij deze editie niet nodig. Je kunt ook meedoen als je bijvoorbeeld maar een uur wilt tellen. De winnaars krijgen een eervolle prijs. Daarnaast verloten we een tuinvogelpakket onder alle deelnemers en krijgt elke deelnemer een unieke sticker opgestuurd. De Texel Big Day Home Edition wordt gehouden op 9 mei. Door middel van een minimale bijdrage van 25 Euro per deelnemer willen we in deze moeilijke tijden ook de Zomertortel een kans te geven. Wie meedoet met deze Texel Big Day Home Edition helpt de Zomertortel. Doen dus!Kijk voor meer informatie over deze dag en over de zomertortel op www.waddenvogelfestival.nl en deel dit met al je vogelvrienden! Heb je nog vragen? Stuur dan een mail naar rodny@vogelinformatiecentrum.nl. Operatie Zomertortel Van Zomertortels gesproken: onder de noemer Operatie Zomertortel komt Vogelbescherming Nederland in actie voor de Zomertortel. En om Operatie Zomertortel tot een succes te maken doen we namens de Zomertortels een dringend beroep op jullie! Want deze prachtige boerenlandvogel dreigt, als we niet snel iets doen, als broedvogel uit Nederland te verdwijnen. Vanwege de internationaal bestaande zorgen over de Zomertortel is door de EU vorig jaar een Species Action Plan vastgesteld.  In dat plan worden beschermingsacties benoemd die de zomertortel ten goede komen. Eén van deze acties is het uitrollen van een nationaal bijvoerprogramma.  Dit bijvoeren is een echte noodmaatregel, die nodig is zolang er te weinig voedsel in de leefgebieden van Zomertortels aanwezig is, en andere problemen nog niet afdoende worden aangepakt. In pilots in Engeland en Zeeland is gebleken dat zomertortels intensief gebruik maken van aangeboden voer. Als we via bijvoeren genoeg Zomertortels weten te bereiken, kunnen we het broedsucces verbeteren en hopelijk de achteruitgang stoppen.   Vogelbescherming Nederland heeft een protocol opgesteld waarin gedetailleerd staat beschreven hoe dat bijvoeren in de praktijk moet worden uitgevoerd. Dit protocol is bijgesloten. Bijvoeren is alleen zinvol op plaatsen waar nu nog Zomertortels voorkomen. Voor het bijvoeren van zomertortels doen we dus een dringend beroep op jou! Want wat vragen we van jullie: 1)   Kennen jullie plaatsen in je regio waar nog territoriale Zomertortels voorkomen? 2)   Zijn jullie bereid om, in overleg met de grondeigenaar/beheerder, voor die Zomertortels een bijvoerplek in te richten? 3)   En/of kennen jullie andere mensen die mogelijk (ook) bekend zijn met broedlocaties van Zomertortels, en die bereid zijn om daar een bijvoerplek in te richten? 4)   Als jullie mensen in je persoonlijke netwerk kennen die ook bij kunnen dragen aan bovengenoemde vragen, wil je deze oproep dan naar hen doorsturen? 5)   En tenslotte, willen jullie deze oproep doorsturen naar zoveel mogelijk mensen binnen je Vogelwerkgroep? We willen Zomertortels gaan bijvoeren voor een periode van tenminste 3 jaar. Ook gaan we dit jaar ook gaan experimenteren met meer structurele oplossingen, zoals de aanleg van voedselveldjes speciaal voor de Zomertortel. Ook daarmee zijn in Engeland al goede ervaringen opgedaan. Tevens proberen we natuurlijk ook problemen die de tortels in het buitenland ervaren te stoppen, door onze zusterorganisaties in Zuid-Europa bij te staan. Als je denkt dat je kunt bijdragen aan het beschermen van Zomertortels, dan kun je dat aan ons laten weten door een mail te sturen aan zomertortel@vogelbescherming.nl. Hier kunnen jullie ook met andere vragen en opmerkingen over de Zomertortel terecht. Scholekster op het dak Ten slotte graag ook jullie aandacht voor het volgende: Scholeksters wijken tegenwoordig steeds meer uit naar de stad om te broeden. Maar de stad kent nieuwe bedreigingen en over deze nieuwe manier van broeden was weinig bekend. Daarom is vorig jaar gestart met dit ‘citizen science’-onderzoek: www.scholeksterophetdak.nl. Dankzij de bijdragen van vele mensen zijn er waardevolle waarnemingen en gegevens verzameld via scholeksterophetdak.nl. Het broedseizoen is weer aangebroken, gezien de zachte winter wat eerder dan andere jaren. Een paartje scholeksters is meestal trouw aan hun broedlocatie, dus als jullie vorig jaar een scholekster op of nabij een dak zagen kun je alvast op de uitkijk gaan staan. Iedereen met hart voor deze vogel wordt namelijk (opnieuw)  opgeroepen om via scholeksterophetdak.nl waarnemingen door te geven, met gegevens zoals de locatie van het nest en het aantal eieren. De website geeft ook tips om de scholeksters in de stad een handje te helpen. Zegt het voort!  Nou, tot de volgende Infomail maar weer. Gegroet en blijf gezond! gert.ottens@vogelbescherming.nl