Haringvliet - Dagexcursie
We gaan in deze herfst op zoek naar de eerste groepen wintergasten en naar de blijvers op de Zuid-Hollandse eilanden. Het Haringvliet staat centraal. De afgelopen jaren is er veel geld gestoken in de aanleg en het verbeteren van natuurgebieden. Het meest bekend is dat de Haringvlietsluizen in goede omstandigheden op een kier open gaan waardoor er zout water naar binnen kan stromen. Trekvissen als zalm, steur en paling kunnen weer trekken van zout naar zoet en vogels en planten van het brakke water krijgen kansen. In dit gebied is een architectonisch vogelobservatorium verrezen, het Tij. Vroeger noemden we dat een kijkhut.

We vertellen jullie de 17e meer over dit gebied.
Het kan door de nattigheid her en der modderige zijn.
Onderweg koffie en taart met een wanstaltige dot slagroom….. ;-)

Nu we toch in de buurt zijn, kunnen we de zeevogels in de herfst natuurlijk niet vergeten. Routeplan is, gezien eb en vloed: Stellendam pier, binnendoor naar de Brouwersdam en via het Tij en de kust van het Haringvliet naar Den Bommel, waardoor de terugreis een stuk korter is.

Verslag 17 november 2019
Rob en Els hebben een mooie excursie voor ons (24 man) georganiseerd met als centraal thema: Het Haringvliet heeft nu een Kier.

We rijden in colonne naar Stellendam Noordpier, met de verantwoorde snelheid van 100 km/ uur.

Het opkomende tij laat ons veel steltlopers zien en horen. Wulpen, tureluurs, kieviten en zilverplevieren zijn aan het foerageren of staan te rusten. Zaagbekken tuffen in de verte heen en weer. Is er ook een ijseend te zien? Anders komt die later nog wel een keer aan bod.

Ons kersverse excursie team heeft bedacht dat de Brouwersdam ook te bereiken is binnendoor. We wurmen ons door nauwe kronkelige weggetjes met hoge hagen in herfsttooi en komen op plekjes die wij in ieder geval nog nooit gezien hebben. Prachtig, dat wel en tegelijk een leuk idee voor een fietstocht, volgend jaar. De Brouwersdam biedt ook weer de nodige steltlopers met een paar steenlopertjes als extra. Heel in de verte menen de echte kenners een parelduiker te ontwaren. Voor mij is dat iets te ver weg. Gelukkig zie ik wel de alk.

In de sterke stroom bij de spuisluis dobberen aalscholvers, eenden en meeuwen, bijgestaan door 5 zeehonden, in afwachting van een lekker vers hapje. De kuifaalscholver is niet te zien. Vertrokken?

We keren terug naar Stellendam om het nieuwe vogelobservatorium annex natuurgebied het Tij te bezoeken. Maar eerst is er tijd voor een koffie met, een drankje of een kop erwtensoep. Heerlijk relaxed zo, om halverwege even verwend te worden. De erwtensoep past bij het koude weer van deze afgelopen week. Maar wij hebben zon en het is nog steeds windstil. Wat’n bofkonten zijn wij toch. Na een korte ‘lezing’ zonder lichtbeelden over het nieuwe Haringvliet weten we weer iets meer over de laatste ontwikkelingen in dit gebied. Bedankt Els! We gaan het nog modderige pad op dat zich door een mooi bosschage gebiedje slingert en komen aan in de kijkhut. O sorry, het vogelobservatorium. Prachtig ontwerp, mooie balkenconstructie, veel hout en een rieten dak. Geweldige architectuur, zou het een ei zijn?. Alleen: je kunt er niet kijken naar vogels of je moet languit gaan liggen, je in bochten wringen of iets dergelijks. Jammer nou: zoveel moois ( en geld ) besteden en de functionaliteit totaal uit het oog verliezen. Maar toch, we zien nog wel de ijseend en de brilduiker.

We vertrekken nu naar Stad aan ’t Haringvliet. Voor mij weer een first. Zeedijk 22 is tegenover een mooi ganzen gebied en Ans wordt helemaal emotioneel als ze al die “brandjes” ziet.

De volgende stop is voorbij Den Bommel. Op de helling van een glad, steil dijkje installeren we one scopes en we
hebben een wijde blik op heel veel drijfsijsjes. Doordat er nu wat wind is en de zon achter wazige lila
wolkenbanden schuilt, worden scherpe waarnemingen moeilijk.

Voor mij is Goeree ook een beetje thuiskomen. Die akkers met groenbemesting, aardappels die niet geoogst kunnen worden van het natte land, geploegde akkers en akkers gereed om in te zaaien, langgerekte dijken beplant met bomen die als windbrekers fungeren en ga zo maar door: zoals het Zeeuws-Vlaamse land van mijn jeugd.

Het applaus voor Rob en Els, na de loftrompet van Gerda, is welgemeend en zeer verdiend. Wie kan
dit evenaren? Ik heb genoten van de vogels, het weer, het landschap en zeker van het gezelschap. Jullie ook?

Johan

DE KIER VAN HET HARINGVLIET

Nederland is een deltagebied. Dat zie je het best op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden en de Wadden. 49 jaar geleden ging door de Deltawerken ook de zeearm het Haringvliet dicht. Een zout en brakwatergebied werd langzaamaan een zoetwatergebied en later een bijna levenloos vervuild water. De Rijn en de Maas met water uit Zwitserland, Duitsland, Frankrijk en België eindigden hier, lieten er hun vervuilde slib bezinken en het water werd mechanisch naar de Noordzee geschud:
-De waterkwaliteit kelderde.
-De biodiversiteit kelderde.
+Wel werd het een Natura2000-gebied

Na jaren protest en lobbywerk uit de hoek van natuur- en vissersorganisaties kwam het Droomfonds met veel geld tot leven: schoner brak- en zoetwater, meer biodiversiteit en dus ook meer vis. Door DE KIER. Boeren, afhankelijk van zoetwater voor beregening werden boos en gecompenseerd. (later bleek dat boeren die met subsidies omschakelden van zoetwatergewassen naar zoutwater gewassen beter boerden dan voor De Kier.)

Sinds 1 jaar mag de Haringvlietdam bij voldoende afvoer van water en een normale stand van de Noordzee, op een kier. Ik dacht een kiertje, maar het is een reuzenkier. Door enorme 2 schudsluizen buldert het water, trekvissen meenemend. Eb en vloed keren een beetje terug, tot ….. wel 10 cm hoogteverschil…. Het zoute water mag tot halverwege het Haringvliet komen, tot Middelharnis/Tiengemeten. Het is de bedoeling dat trekvissen als steur, driedoornige stekelbaars, paling, ansjovis, zalm en haring, weer stroomopwaarts naar Zwitserland en Frankrijk kunnen zwemmen om te paaien en te sterven. De jonge vissen kunnen in de toekomst naar de Noordzee zwemmen. Gelijktijdig stroomden miljoenen naar natuurherstel. De bodem wordt geschikt gemaakt voor schelpdierenbanken; een oude zandbank, de Bliek, werd opgehoogd als kaal broedeiland voor sterns en plevieren; de oevers van het Haringvliet worden geschikt gemaakt voor vissen, vogels, planten en andere dieren. Er is een nieuwe kostbare vogelhut gebouwd: het Tij, een vogelobservatorium. Architectonisch prachtig, maar voor een groep vogelaars erg onhandig en erg beperkt.

Voor ons vogelaars wordt het een steeds interessanter gebied om te vogelen en te genieten.

Els

Georganiseerd door
VWG

Meer informatie bij
Public Relations: