De gierzwaluw, lezing door Evert Pellenkoft
Deze avond kwam Evert Pellenkoft een lezing geven over de bijzondere vogel: de gierzwaluw.

Verslag 11 oktober 2012
Evert Pellenkoft houdt zich al vele jaren enthousiast bezig met het bestuderen van en publiceren over de "vogelste" vogel, de Gierzwaluw.

De avond was druk bezocht. Een veertigtal toehoorders waren aanwezig. Evert vertelde dat er drie soorten gierzwaluwen zijn, waarvan de Alpengierzwaluw de grootste is. De Latijnse naam is Apis, dat betekent dat deze vogels geen pootjes zouden hebben. Niets is echter minder waar. Deze vogels beschikken over krachtige klauwen.
Ze staan als familie dichter bij de kolibrie dan bij andere soorten en zijn zeker geen familie van onze boeren-, huis- en oeverzwaluw. Deze laatste soorten horen bij onze zangvogels. Doordat gierzwaluwen bijna hun gehele leven buiten het broedseizoen in de lucht doorbrengen, zijn hun borstspieren zodanig ontwikkeld, dat deze wel een derde van hun gewicht in beslag nemen.Tijdens dit leven in de lucht vliegen ze in afstand ongeveer 7 x de aarde rond. Metingen hebben aangetoond dat sommige exemplaren wel 30 jaar oud kunnen worden en zo’n individu vliegt dus in totaal 5 x naar de maan op en neer.De handpennen zijn dan ook zeer lang en behoren daarbij tot de langste die bij vogels bekend zijn. Alles gebeurt in de lucht tot en met paren aan toe. Het laatste is wel incidenteel en misschien buitenechtelijk omdat de paring veelal op het nest gebeurt, hetgeen in de laatste jaren door camera’s is aangetoond.

Verspreiding
De Nederlandse populatie bestaat waarschijnlijk uit 30.000 vogels, al gebeurt het regelmatig dat tijdens de trektijd populaties van 50.000 passanten worden waargenomen. De vogels hebben zich in de loop der eeuwen aangepast van boomholenbroeders naar “stadsbroeders”. Wel blijven enkele bospopulaties bekend o.a. in Duitsland.
Door de teruggang in aantallen pleit Evert voor het creëren van nestgelegenheid. Moderne gebouwen bieden niet meer die mogelijkheden, die belangrijk zijn om deze vogels voldoende ruimte te geven. Zelf houdt hij zich bezig met de populatie in de Amsterdamse Jordaan en een gedetailleerde uitleg volgt over diverse onderzoekers. Tot slot noemt hij met name nog Erich Keiser die in zijn eigen ontwikkelde Krombergkolonie al tientallen decennia onderzoek doet naar deze vogels.

Kortom: een zeer uitgebreide informatieavond over deze vogel wat binnen onze vereniging nieuwe initiatieven oproept. Geïnteresseerden kunnen hiervoor contact opnemen met Astrid v.d. Broek, lid VWG en gierzwaluwgroep in Leiden.Louis Westgeest

Over Evert Pellenkoft
Evert Pellenkoft houdt zich al vele jaren enthousiast bezig met het bestuderen van de vogelste vogel, de Gierzwaluw. Hij geeft voorlichting door lezingen en excursies te organiseren en probeert de stand in de gaten te houden door tellingen. Verder doet hij aan bescherming met nestkasten en contacten met aannemers, gemeenten, werkgroepleden en natuurmensen tot behoud van de nestplaatsen in de stad. Hij schrijft af en toe een stukje in het Gierzwaluwbulletin van de Gierzwaluwbescherming Nederland, een vereniging van ongeveer 300 leden waar iedereen met bewondering voor de gierzwaluw lid van kan worden.Een enkele keer praat hij met de pers voor een stukje in de krant of voor locale televisie. Op 4 juni 2011 schreef Karel Knip na een interview met hem een paginagroot artikel over de toestand van de gierzwaluw in de NRC. Karel Knip en Evert wonen beiden in de Jordaan in Amsterdam, waar de gierzwaluw als broedvogel door verbouwingen helaas afneemt. Hij hoopt in zijn presentatie bewondering en enthousiasme op te roepen voor deze bijzondere vogel.

Onderstaand nog enkele sites, waarvan de eerste de belangrijkste is, want hier is alles op te vinden ook verdere links en wetenswaardigheden, de tweede betreft een site van Klaus Roggel uit Berlijn met vele foto’s en de derde als voorbeeld om te laten zien hoe er geschat wordt over de gierzwaluw met vraag en antwoord.
Gierzwaluwbescherming
Mauersegler
Gierzwaluwen praatgroep

Georganiseerd door
VWG

Meer informatie bij
Louis Westgeest, 06-53695357